1- بهره برداری از سواحل جنوبی دریای خرز به صورت اجاره ای - سالانه از سال 1219 شمسی ( زمان سلطنت محمد شاه قاجار) آغاز شد. این نظام حقوقی در بهره برداری به مدت 80 سال تا 1299 شمسی ادامه داشته است. تا زمان محمد شاه, حاكمان هر منطقه به میل خود رودخانه ها و دریا را به اتباع روسیه اجاره می دادند. اما از سال 1215 هجری شمسی این اختیار با فرمان محمد شاه لغو شد.
2 - در سال 1306 هجری شمسی بین دولت های ایران و شوروی سابق پیمانی جهت تاسیس شركت مختلط برای صید ماهی در سواحل جنوب دریای مازندران منعقد شد و سایر رودخانه های داخلی در اختیار وزارت دارائی قرار گرفت كه به طور سالانه از طریق مزایده اجاره داده می شد.
3 - در سال 1332 هجری شمسی شركت شیلات توسط دكتر محمدمصدق ، نخست‌وزیر وقت ، ملی اعلام گردید و به عنوان شیلات ایران نامگذاری شد. این تشكیلات اولین ساختار سازمانی رسمی ماهیگیری كشور بود و به همین دلیل شیلات ایران نامیده شد.
4 - تا سال 1332{اعلام ملی شدن شیلات} فعالیتهای شیلات براساس قراردادهای ایران و روسیه انجام و رودخانه های شمال نیز تحت اختیار وزارت دارایی بوده و از طریق مزایده واگذار می شدند.
5 - با تشكیل وزارت منابع طبیعی در دی ماه 1346 شیلات ایران به این وزارتخانه وابسته شد و بعد از انحلال وزارتخانه مذكور امور شیلات به وظایف وزارت كشاورزی افزوده گردید.
6 - نخستین آئین نامه صید در دریای خزر در سال 1332 پس از ملی شدن شركت شیلات ایران تدوین و اجرا گردید كه عمدتاً مشتمل بر تعیین فصول مجاز و ممنوعه صید و تعیین مناطق مجاز صیادی بود.
7 - اولین فعالیت دولتی در زمینه آبزیان با همكاری پروفسور بلگواد دانماركی در سال 1316 هجری شمسی بر روی ماهیان جنوب انجام شد. درسال 1328 این كار توسط دكتر پطرسن دانماركی ادامه یافت.
8 - طی سالهای 1334 تا 1335 هجری شمسی یك شركت ژاپنی مطالعاتی را در خصوص توسعه ماهیگیری جنوب در خصوص انواع آبزیان خلیج فارس به ویژه ماهی و میگو انجام داد و در نتیجه مشخص شد بهره برداری از منابع آبزی خلیج فارس در تمام مدت سال امكان پذیر است. در سال 1335 سازمان برنامه و بودجه شركت ماهیگیری خلیج فارس را با مشاركت ژاپنی ها تحت عنوان " ماهیگیری خلیج فارس " تاسیس گردید كه ژاپن سهامدار آن بود سپس در سال 1336 تمامی سهام این شركت به سازمان برنامه انتقال یافت.
9 - در شهریور 1340 در اجرای قانون شیلات ایران و تقاضای وزارت دارایی و موافقت سازمان برنامه و تصویب هئیت دولت, این شركت به شیلات منتقل و در نهایت منجر به تشكیل شركت سهامی شیلات جنوب به سهامداری وزارت دارایی, وزارت جنگ, شیر خورشید سرخ و بانك تعاون كشاورزی در سال 1342 گردید..
شركت سهامی شیلات جنوب با مشاركت تعدادی از وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی تاسیس و با ایجاد ناوگان صیادی و چندین اسكله و مجتمع عمل آوری شیلاتی در جهت گسترش فعالیتهای صیادی اقدام نمود.
10 - در سال 1343 نخستین آئین نامه صید در رابطه با فعالیتهای صیادی در جنوب كشور ( خلیج فارس و دریای عمان و رودخانه های تابعه) مشتمل بر محدودیت های فصلی, مكانی و ابزاری تدوین یافت.
10 - اولین بار در سال 1301 تولید و رها سازی 3 میلیون قطعه بچه ماهی جهت رها سازی در دریای مازندران انجام شد.
11 - طی سالهای 1347 تا 1350 جهت حفظ ذخایر با ارزش ماهیان خاویاری و تكثیر و پرورش كپور ماهیان, كارگاه تكثیر و پرورش ماهیان سد سنگسر و ایستگاه تكثیر و پرورش پل آستانه تاسیس شد.
12 - پس از انقلاب اسلامی با ادغام شركت های شمال و جنوب و تشكیل شركت سهامی شیلات ایران تحت پوشش وزارت كشاورزی حوزه نظارت و فعالیت دولت به تمامی جنبه های شیلاتی كشور از جمله آبهای داخلی و تكثیر و پرورش آ‎بزیان گسترش یافت.
13 - در سال 1361 بر اساس مصوبه شورای انقلاب شركتهای شیلات شمال و جنوب ادغام شده در معاونت امور شیلات و آبزیان وزارت كشاورزی , با نام شركت سهامی شیلات ایران تشكیل گردید.
14 - در شهریور ماه سال 1367 به پیشنهاد سران سه قوه و موافقت رهبر كبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی ( ره ) شركت سهامی شیلات ایران از وزارت كشاورزی منتزع و به وزارت جهاد سازندگی الحاق گردید.
15 - سازمان تحقیقات شیلات ایران در سال1369 تشكیل شد.
16 - قانون حفاظت و بهره برداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 14 / 6 / 1374 در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 22 / 6 / 1374 به تایید شورای نگهبان رسید.
17 - آئین نامه اجرایی قانون حفاظت و بهره برداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران نیز در تاریخ 25 / 2 / 1378 هیات وزیران به تصویب رسید.
18 - در تاریخ 24 اردیبهشت ماه 1372 موسسه تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری دكتر دادمان توسط آقای هاشمی رفسنجانی افتتاح شد.
19 - در سال 1374 نام سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران به موسسه تحقیقات شیلات ایران تغییر یافت.
20 - تشكیل وزارت جهاد كشاورزی از ادغام دو وزارتخانه كشاورزی و جهاد سازندگی در سال 1379 و قرار گرفتن شیلات ایران در وزارتخانه جدید
21 - انتزاع موسسه تحقیقات شیلات در سال 1381 از شركت سهامی شیلات ایران منتزع و به سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی الحاق شد.
22 - اساسنامه موسسه تحقیقات شیلات ایران توسط شورای گسترس آموزش عالی در تاریخ 1 / 12 / 1381 به تصویب رسید.
23 - و بالاخره تصویب قانونی مشتمل بر ماده واحده و ده تبصره در تاریخ 30 / 2 / 1383 توسط نمایندگان دوره ششم مجلس شورای اسلامی و تائید شورای نگهبان مورخ 9 / 3 / 1383 شركت سهامی شیلات ایران به " سازمان شیلات ایران" تغییر یافت. بر اساس این قانون, شیلات كه همچنان از مجموعه های وزارت جهاد كشاورزی محسوب خواهد شد از تاریخ 1 / 1 / 1384 به صورت سازمان اداره می شود. رئیس سازمان توسط وزیر جهاد كشاورزی منصوب و به عنوان معاون وزیر خواهد بود.
24 - فروش خاویار همچنان در انحصار شیلات است و این وظیفه در قالب یك شركت دولتی و وابسته به شركت مادر تخصصی كشاورزی انجام خواهد شد.

برگرفته از سایت سازمان شیلات ایران

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 18 بهمن 1388    | توسط: shilat 88    | طبقه بندی: مقالات شیلاتی،     |
نظرات()